Wat beperkt de opbrengsten gedurende het hele jaar in traditionele kassen?

Belangrijke inzichten: Wat beperkt de opbrengsten gedurende het hele jaar in traditionele kassen

• Traditionele kassen hebben te kampen met schommelende licht- en temperatuuromstandigheden die een directe invloed hebben op de fotosynthese en de groei van gewassen.
• Onvoldoende klimaatbeheersing leidt tot onvoorspelbare oogstvolumes en kwaliteitsverschillen tussen de seizoenen.
• De infrastructuur van de kas, zoals het type glas, de isolatie en de ventilatiesystemen, is in grote mate bepalend voor het binnenklimaat en het energieverbruik.
• Met het Ultra-Clima®-concept biedt de KUBO Group oplossingen voor stabiele klimaatomstandigheden en teelt het hele jaar door.
• Efficiënt kasbeheer vereist de integratie van hardware, software en teeltkennis om beperkende factoren tot een minimum te beperken.

Waarom teelt het hele jaar door in traditionele kassen zo’n uitdaging blijft

Voor veel grootschalige telers blijft een stabiele productie gedurende het hele jaar een uitdaging. Zelfs met jarenlange ervaring en aanzienlijke investeringen kunnen opbrengsten per seizoen sterk verschillen. Een belangrijke oorzaak is dat traditionele kassen nog altijd in hoge mate worden beïnvloed door externe weersomstandigheden.

Schommelingen in temperatuur, licht, luchtvochtigheid en andere klimaatomstandigheden hebben direct invloed op de groei en ontwikkeling van je gewassen. Daardoor is het lastig om onder alle omstandigheden een constant en voorspelbaar teeltresultaat te behalen.

In dit artikel bespreken we de belangrijkste factoren die de gewasopbrengst in commerciële kassen beperken. Je ontdekt hoe de kasinfrastructuur, klimaatregeling en het dagelijkse kasbeheer invloed hebben op de productiviteit, kwaliteit en continuïteit van je teelt.

Hoe beïnvloedt de infrastructuur van de kas de gewasopbrengst?

De structuur van uw kas bepaalt hoeveel zonlicht uw gewassen bereikt en hoe goed u het binnenklimaat kunt regelen. Het type kas, de dakconstructie en de isolatiewaarde hebben een directe invloed op de lichtdoorlatendheid en het warmteverlies.

Traditionele Venlo-kassen maken vaak gebruik van enkelvoudig glas, wat in de zomer tot oververhitting en in de winter tot aanzienlijk warmteverlies kan leiden. Dit maakt het moeilijk om een stabiel teeltklimaat te handhaven zonder hoge energiekosten te maken.

Kasbekleding van polyethyleen of polycarbonaat biedt betere isolatie, maar beide materialen hebben hun eigen nadelen. Polyethyleenfolie heeft een beperkte levensduur van ongeveer vier jaar, terwijl polycarbonaat de lichtdoorlatendheid kan verminderen. Het kiezen van de juiste infrastructuur is daarom een afweging tussen kosten, levensduur en prestaties.

De rol van de oriëntatie en locatie van de kas

Een naar het zuiden gerichte kas vangt tijdens de wintermaanden meer zonlicht op. Bij veel bestaande kascomplexen is echter geen rekening gehouden met deze factor, aangezien ze zijn gebouwd voordat energie-efficiëntie een prioriteit werd.

Windschermen aan de noordzijde kunnen warmteverlies verminderen, terwijl een lichte helling van 1–2% zorgt voor een goede afwatering. Deze keuzes met betrekking tot de infrastructuur zijn van invloed op uw energieverbruik en, uiteindelijk, op uw teeltkosten.

Welke klimatologische factoren beperken de groei van gewassen?

Fotosynthese vereist een nauwkeurig evenwicht tussen licht, temperatuur,_CO₂ en luchtvochtigheid. Wanneer een van deze factoren niet optimaal is, wordt deze de beperkende factor voor de groei, ongeacht hoe gunstig de overige omstandigheden zijn.

Licht als belangrijkste groeifactor

Tijdens de wintermaanden ontvangen kassen in Nederland slechts een fractie van het licht dat in de zomer beschikbaar is. Dit beperkt de fotosynthesecapaciteit en daarmee de potentiële opbrengst. Aanvullende verlichting kan dit gedeeltelijk compenseren, maar brengt aanzienlijke energiekosten met zich mee.

Met het Ultra-Clima®-concept heeft de KUBO Group aangetoond dat efficiënt gebruik van het beschikbare licht, in combinatie met klimaatbeheersing, leidt tot hogere opbrengsten per vierkante meter.

Temperatuurschommelingen en hun effect

Planten ervaren stress wanneer de temperatuur buiten hun optimale bereik valt. In traditionele kassen kunnen de temperatuurverschillen tussen dag en nacht meer dan 15 graden bedragen, wat leidt tot ongelijkmatige groei en een verhoogde vatbaarheid voor ziekten.

Ook de bodemtemperatuur speelt een cruciale rol. Wortels functioneren optimaal bij een constante temperatuur tussen 18 en 22 graden. Zonder adequate infrastructuur voor bodemverwarming blijft de wortelzone in de winter vaak te koud voor een optimale opname van voedingsstoffen.

CO₂ -concentratie en ventilatie

Tijdens actieve fotosynthese kan de CO₂-concentratie in een gesloten kas snel dalen tot niveaus die de groei beperken. Traditionele kassen verliezen bij ventilatie niet alleen warmte, maar ook de kostbare CO₂ die eerder werd aangevoerd.

Met zijn CO₂-negatieve teeltstrategie heeft KUBO een methode ontwikkeld die efficiënter gebruikmaakt van CO₂ door middel van overdruk en luchtmenging. Dit resulteert in een 25,4% lagere CO₂-voetafdruk per kilogram tomaten in vergelijking met conventionele teeltmethoden.

Hoe beïnvloedt kasbeheer de opbrengst?

Zelfs met de beste infrastructuur blijft het beheer van de kas de sleutel tot succesvolle teelt het hele jaar door. Dit omvat zowel dagelijkse operationele beslissingen als langetermijnstrategieën voor gewasbescherming en energiebeheer.

Irrigatie en nutriëntenbeheer

Een onregelmatige watertoevoer leidt tot stress en een lagere opbrengst. In hydrocultuursystemen moet de voedingsbalans voortdurend worden gecontroleerd en bijgesteld. Zonder adequate monitoring kan dit leiden tot tekorten of vergiftiging die de groei remmen.

Moderne kasbedrijven maken daarom steeds vaker gebruik van sensortechnologie en data-analyse voor realtime aanpassingen van de irrigatie en bemesting.

Gewasbescherming in een gecontroleerde omgeving

Het warme, vochtige kasklimaat is niet alleen ideaal voor gewassen, maar ook voor ongedierte en ziekten. Traditionele kassen met open ventilatieramen zijn kwetsbaar voor insectenplagen die van buitenaf binnendringen.

Halfgesloten kassystemen zoals Ultra-Clima® werken met overdruk, waardoor insecten effectief buiten worden gehouden. Dit vermindert de afhankelijkheid van chemische gewasbeschermingsmiddelen en ondersteunt de overgang naar pesticidenvrije teelt.

Energiebeheer en exploitatiekosten

Verwarming is vaak de grootste kostenpost bij de teelt in kassen. In gematigde klimaten kunnen de energiekosten tot wel 40% van de productiekosten uitmaken. Zonder efficiënte warmteterugwinning en isolatie stijgen deze kosten exponentieel bij pogingen tot teelt het hele jaar door.

Innovatieve kassystemen maken gebruik van restwarmte en warmteterugwinning. KUBO’s Ultra-Clima® realiseert energiebesparingen tot wel 18,5% door middel van slimme ventilatiesystemen die warmte recyclen in plaats van af te voeren.

Welke oplossingen zijn er voor het hele jaar door telen?

Controlled Environment Agriculture (CEA) biedt het grootste potentieel voor een consistente productie het hele jaar door. Door alle klimaatfactoren actief te regelen, zijn externe weersomstandigheden niet langer van invloed op de teelt.

Halfgesloten kassystemen

Halfgesloten kassen combineren de voordelen van traditionele kasteelt met geavanceerde klimaatregeling. Ze maken gebruik van mechanische ventilatie, koeling en ontvochtiging om optimale groeiomstandigheden te creëren.

Met meer dan 700 hectare wereldwijd heeft KUBO bewezen dat het Ultra-Clima®-concept in een breed scala aan klimaatzones werkt. Van het hete klimaat van het Midden-Oosten tot de koude winters van Canada levert dit concept consistente resultaten op.

Datagestuurde teelt en automatisering

Sensoren voor temperatuur, vochtigheid,CO₂ en licht leveren continue gegevensstromen die de basis vormen voor geautomatiseerde klimaatregeling. Dankzij Internet of Things (IoT)-technologie kunnen kasinstallaties op afstand worden bewaakt en aangepast.

KUBO integreert deze technologieën in oplossingen van Horti Software die telers helpen bij het nemen van datagestuurde beslissingen. Dit vermindert de afhankelijkheid van individuele vakkennis en verlaagt het operationele risico.

De toekomst van het jaarrond telen in Nederland

De Nederlandse tuinbouwsector staat voor de uitdaging om tegen 2040 fossielvrije teelt te realiseren. Dit vereist niet alleen investeringen in nieuwe kasinfrastructuur, maar ook een fundamentele verschuiving in teeltstrategieën.

Met meer dan 80 jaar ervaring in de bouw van kassen ondersteunt de KUBO Group telers en investeerders bij deze transitie. Van concept tot dagelijkse bedrijfsvoering biedt KUBO de kennis en technologie om duurzame, winstgevende teelt mogelijk te maken.

Door kasinfrastructuur, klimaatbeheersing en kasbeheer als een geïntegreerd systeem te beschouwen, kunnen de beperkende factoren voor een jaarrondopbrengst systematisch worden aangepakt. De juiste combinatie van technologie en expertise maakt het verschil tussen seizoensgebonden productie en consistente oogsten het hele jaar door.