Kunststofkassen blijven het meest gebruikte type kas en spelen al decennia lang een cruciale rol in de ontwikkeling van de Spaanse tuinbouw. Door de relatief lage initiële investering, de flexibiliteit en de geschiktheid voor het mediterrane klimaat vormen ze voor veel telers een logische oplossing. Tegelijkertijd maken de klimaatveranderingen de teeltomstandigheden steeds onvoorspelbaarder, waardoor het steeds belangrijker wordt om het klimaat in de kas te kunnen regelen.
Maar de omstandigheden veranderen. De beschikbaarheid van water, de kosten van productiemiddelen, extreme temperaturen en de eisen van de markt dwingen telers om verder te kijken dan de aanschafkosten van een kas. Daarom zou de vraag niet simpelweg moeten zijn: kunststof of glas? De echte vraag is hoeveel controle het gewas nodig heeft om winstgevend en voorspelbaar te produceren.
Er is niet één type kas dat geschikt is voor elke teler, elk gewas of elke regio.
Kassen met kunststofbedekking domineren een groot deel van de mediterrane beschermde tuinbouw. Ze maken het mogelijk om met een concurrerende initiële investering grote productieoppervlakten te creëren en hebben aanzienlijk bijgedragen aan de groei van de tuinbouwsector in Zuid-Europa. Voor bepaalde gewassen, teeltcycli en bedrijfsmodellen blijven ze een goede oplossing.
Tegelijkertijd hebben plastic kasbedekkingen een beperkte levensduur. Hun optische eigenschappen kunnen tijdens het gebruik ook veranderen door factoren zoals veroudering en de ophoping van vuil. Bovendien bieden met plastic bedekte kassen een lagere mate van isolatie, waardoor ze gevoeliger zijn voor externe klimatologische omstandigheden.
Voor telers die de klimaatbeheersing willen verbeteren, teeltcycli willen verlengen of de voorspelbaarheid van de productie willen vergroten, kan het daarom de moeite waard zijn om andere opties te overwegen.
Een glazen kas biedt een duurzame structuur en een solide basis voor hightech-productie. Maar het zou te simplistisch zijn om alle voordelen uitsluitend aan glas toe te schrijven.
De echte verandering vindt plaats wanneer de kasconstructie, het klimaat, water, energie, CO2 en de teeltstrategie samenwerken als één geïntegreerd systeem.
Dit is ook de aanpak van KUBO. Met het Ultra-Clima®-concept van KUBO combineert de kas bijvoorbeeld verschillende technologieën om een stabieler en beter beheersbaar klimaat rond het gewas te creëren. Het doel is niet om technologie toe te voegen omwille van de technologie zelf, maar om telers meer hulpmiddelen te bieden om de teeltomstandigheden nauwkeurig en efficiënt te beheren.
Dit verandert de manier waarop de investering moet worden beoordeeld.
In een systeem met een hoger niveau van klimaatbeheersing zijn telers minder afhankelijk van externe omstandigheden om de juiste omgeving in de kas te handhaven.
Temperatuur, vochtigheid, luchtcirculatie en CO2-concentratie kunnen nauwkeuriger worden geregeld. Hierdoor is het mogelijk om stabielere teeltomstandigheden te handhaven wanneer het buitenklimaat verandert.
Dit is met name relevant in een mediterraan klimaat. Hoge zonnestraling is een voordeel voor de productie, maar brengt ook uitdagingen met zich mee op het gebied van temperatuur, luchtvochtigheid en koeling.
De oplossing is echter niet om een Noord-Europees model te kopiëren en dit rechtstreeks naar Spanje over te brengen.
Elk project moet worden ontworpen op basis van het lokale klimaat, het gewas, de beschikbaarheid van water en energie, de marktomstandigheden en de economische doelstellingen van de teler.
Hoe beter de controle binnen de kas, hoe meer mogelijkheden er zijn om hulpbronnen als één geïntegreerd systeem te beheren.
In een concept als Ultra-Clima®maken water , energie, klimaat en CO2 allemaal deel uit van dezelfde productiestrategie. Het doel is om de juiste balans te vinden tussen opbrengst, kwaliteit, verbruik van hulpbronnen en exploitatiekosten.
Dit wordt met name belangrijk wanneer water en energie niet langer louter als kosten worden beschouwd, maar als factoren die de productiecapaciteit bepalen.
Een hightech glazen kas vereist een hogere initiële investering dan veel kunststof kasconstructies. Dit is een factor die niet over het hoofd mag worden gezien.
Het vergelijken van alleen de investering per vierkante meter geeft echter ook geen volledig beeld.
Bij een investeringsbeslissing voor een hightechkas zoals Ultra-Clima® moet met veel meer dan alleen de initiële kosten rekening worden gehouden. Factoren zoals de verkoopbare opbrengst per vierkante meter, de productkwaliteit en -uniformiteit, de lengte van het productieseizoen, het water- en energieverbruik, de onderhoudsvereisten, het productierisico en het vermogen om de markt consistent te bevoorraden, spelen eveneens een fundamentele rol.
Met andere woorden: het gaat niet alleen om de bouwkosten van de kas.
Het gaat om de waarde die de kas gedurende zijn gehele levensduur kan genereren.
De toekomst van de Spaanse beschermde tuinbouw zal waarschijnlijk niet uitsluitend uit kunststof of uitsluitend uit glas bestaan. Beide systemen zullen hun plaats blijven behouden.
De vraag voor elke teler is welk niveau van controle en technologie er de komende tien, twintig of dertig jaar productielevensduur nodig zal zijn.
Voor KUBO is het uitgangspunt niet om meer technologie te verkopen. De eerste stap is om te bepalen wat het gewas nodig heeft en welke resultaten de teler wil behalen. Van daaruit kan het juiste systeem worden ontworpen rond die vereisten.
Het gaat niet simpelweg om de keuze tussen kunststof en glas.
Het gaat om het kiezen van het niveau van controle dat het gewas nodig heeft en het bedrijfsmodel dat de teler wil opbouwen.